مهـــارت شهروندی

آگاهی‌های بیشتر

پایان نامه و پژوهش

مبانی و قلمرو حقوق شهروندی در قرآن و روایات و مسئولیت حکومت در قبال آن، عنوان پایان‌نامة کارشناسی ارشدخدیجه احمدی است که به راهنمایی استاد عباسی مقدم در سال 1390 در دانشگاه پیام نور قم دفاع شده است. در این پایان‌نامه، ضمن تبیین مفاهیم اولیه و مفهوم شهروندی در فصول متعدد، مبانی و منابع حقوق شهروندی در اسلام و قرآن و نیز سیر تاریخی حقوق بشر و حقوق شهروندی و تفاوت‌های احتمالی آن‌ها بررسی شده است. از جمله مبانی حقوق شهروندی؛ اصل کرامت، اصل عدالت، اصل برابری و مساوات واصل عقلانیت هستند و قرآن، سنت، اجماع و عقل نیز منابع و تکیه‌گاه‌های شناخت حقوق بشر و شهروندی را تشکیل می‌دهند. از منظر این پژوهش، حقوق شهروندی عمدة انسان عبارت است از: حق حیات مادی و معنوی، حق آزادی اندیشه، آزادی بیان، حق آموزش، حق مالی، حق بهره مندی از مواهب الهی و طبیعی، حق مسکن، حق اشتغال، حق خلوت یا حریم خصوصی، حق امنیت، حق دفاع دیگر حقوق. در ادامه، دربارة وظایف و مسئولیت‌های دولت در قبال حقوق بشر و شهروندی بحث شده است. این پایان نامه با شماره 3848 در کتابخانة مرکزی دانشگاه پیام نور قم نگه‌داری می‌شود.
 
دکتر حميد صبري، مدرس و پژوهشگر ارتباطات و روابط عمومي، دانش‌آموختة دانشکدة صدا و سيماي قم در پايگاه اطلاع‌رساني اين دانشکده با انتشار مقاله‌اي با عنوان «رسانه‌ها و حقوق شهروندي» ارتباط بين رسانه، شهروند و حقوق شهروندي را تبيين کرده است. اين مقاله را مي‌توانيد به طور کامل در نشاني زير بخوانيد:
هم‌چنين دکتر سيد محمدرضا احمدي طباطبايي، عضو هيئت علمي دانشکده معارف اسلامي و علوم سياسي دانشگاه امام صادق (ع)، در مقاله‌اي حقوق شهروندي را با قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تطبيق داده است. متن کامل اين مقاله را نيز مي‌توانيد از فايل زير در رايانة خود بارگذاري کنيد:

کتاب

« اصول شهروندی در فرهنگ ایرانی» که روتیتر مروری بر مجموعه‌ای از رفتارهای پسندیده را نیز در پیشانی خود دارد، به قلم خلیل هیبتی و توسط انتشارات اشتیاق نور تهران منتشر شده است. در این کتاب رفتارهای پسندیده در برقراری ارتباط، در منزل و میهمانی، در رانندگی، در مکان‌های عمومی و جز آن‌ها در قالب نکته‌های مجزا از هم و با جملات ملموس و رفتاری جمع‌اوری شده است. کتاب به شدت کاربردی است و همین مسئله باعث شده است تاکنون(زمان تأالیف مجموعة حاضر) اصول شهروندی در فرهنگ ایرانی، به چاپ شصتم برسد. ضمن آرزوی توفیق بیشتر برای نویسنده و ناشر این مجموعه، و با اذعان به این که معرفی چنین کتاب‌هایی را به هیچ روی رقیب خود تلقی نمی‌کنیم، از خوانندگان مجموعه‌ کتاب‌های لذت زندگی می‌خواهیم حتماً برای تکمیل دانسته‌های خود، به‌ویژه برای به دست‌آوردن مصداق های بیشتری از اصول شهروندی، این کتاب را بخوانند. شماره تلفن ناشر چنین است:44905546-021.

وبسایت و وبلاگ

حقوق و زندگی شهروندی ابعاد گسترده‌ای دارد و یادگیری اصول آن نیز نیاز به شگردها و راهبردهای ویژه‌ای دارد. در سایت زیر که زبان آن انگلیسی است، با طرح درس‌ها، بازی‌ها و فعالیت‌های فراوانی دربارة شهروندی آشنا می‌شویم. این سایت علاوه بر آن که می‌تواند مورد استفاده خانواده‌ها قرار گیرد، برای معلمان علوم اجتماعی و تعلیمات مدنی( شهروندی) نیز مفید خواهد بود. هم چنین متخصصان آموزش، می‌توانند با شبیه‌سازی بازی‌های رایانه‌ای مطرح شده در این سایت، بازی‌هایی متناسب با فرهنگ خودمان طراحی کنند.
 
هم چنین در سایت انگلیسی زبان دیگری که پایه‌های حقوق شهروندی را از ابعاد گوناگون مورد بررسی قرار می‌دهد و بیشتر رویکردی آموزش‌محور و مهارتی دارد، جنبه‌های دیگری از مسایل مرتبط با شهروندی را می‌توانیم ببینیم و بخوانیم. نگاه این سایت به حقوق شهروندی از جنبه یادگیری مادام العمر است. سایت CFاز لحاظ تنوع کم‌نظیر و نشانی آن چنین است:
 
سایت حق گستر، یک پایگاه جامع اطلاع‌رسانی ایرانی است که در آن می‌توانید به گسترة انبوهی از مقالات حقوقی و نیز مقالاتی دربارة حقوق شهروندی دست یابید. هم چنین آخرین اطلاعات دربارة قوانین و مقررات مرتبط با حقوق شهروندی به طور مرتب در این پایگاه اطلاعاتی آورده می‌شود. مرور مرتب این وبگاه می‌تواند به یکی از علایق همیشگی ما تبدیل شود. نشانی حق گستر از این قرار است:
علاوه بر این در سایت فارسی زبان دفتر مطالعات‌و‌برنامه‌ریزی رسانه‌ها نیز می‌توان به برخی مقالات در زمینة روزنامه نگاری شهروندی دست یافت.
 

فیلـم آمـوزشـی و کلیپ ها

تله فیلم « خداحافظ تهران»، به کارگردانی محمد رستمی و تهیه کنندگی محمد عفیفه، داستان مردی است که پس از سالها زندگی در تهران و تحمل دشواری‌های آن، تصمیم می‌گیرد به موطنش در شهرستان مراجعت کند. در این تله فیلمعليرضا خمسه، زهره مجابي و باقر صحرارودي ایفای نقش کرده‌اند.
تله فیلم « خداحافظ تهران»، به کارگردانی محمد رستمی و تهیه کنندگی محمد عفیفه، داستان مردی است که پس از سالها زندگی در تهران و تحمل دشواری‌های آن، تصمیم می‌گیرد به موطنش در شهرستان مراجعت کند. در این تله فیلمعليرضا خمسه، زهره مجابي و باقر صحرارودي ایفای نقش کرده‌اند.
فيلم «حوض نقاشي» به کارگرداني مازيار ميري، محصول 1391 و داستان خانواده‌اي است که پدر و مادر، کم و بيش دچار معلوليت ذهني هستند، اما پسر خانواده که در کلاس چهارم دبستان درس مي‌خواند، سالم است. اين فيلم که در جشنوارة فيلم فجر در بهمن 1391 جوايز متعددي را از آن خود کرده است، به مخاطب يادآوري مي‌کند که همه افراد يک جامعه مي‌توانند حق زندگي و حقوقي برابر داشته باشند.
جلال نوجوان، هر چه سعي مي‌كند نمي‌تواند در شيشة مربا را باز كند. از مادر، همسايه، دوستان، معلمان و بقال محله كمك مي‌طلبد؛ اما هيچ كس قادر به باز كردن آن نيست و سرانجام مشخص مي‌شود تمام شيشه‌هاي كارخانة مرباسازي همين مشكل را دارند. جلال كه از برخورد توهين‌آميز عوامل كارخانه ناراحت است، با كمك يك دوره‌گرد نان‌خشك جمع‌كن از آن‌ها شكايت مي‌كند، ولي مسئولان كارخانه به جاي رفع مشكل، مسابقه‌اي با موضوع باز‌كردن در شيشه مربا برگزار مي كنند و… 
این، خلاصه‌ای از داستان فیلم سینمایی «مربای شیرین» است که نمونه‌ای از آثار کمدی ویژة کودکان و نوجوانان و مرتبط با پیگیری حقوق شهروندی در سینمای ایران است. این فیلم 96 دقیقه‌ای محصول سال 1380 و کارگردان آن مرضیه برومند است. در این فیلم گروهی از بهترین بازیگران سینمای ایران نقش‌آفرینی کرده‌اند و می‌توان نسخه‌ای از آن را از طریق مؤسسه رسانه‌های تصویری به دست آورد.
 
پوران درخشنده، کارگرداني است که در 30 سال گذشته همة آثار خود را به آسيب‌هاي اجتماعي و حقوق شهروندي اختصاص داده است. وي که با «هيس! دخترها فرياد نمي‌زنند…» بار ديگر توانمندي خود را در عرصة بيان مشکلات جامعه نشان داد، براي توليد فيلم‌ها و مستندهاي سينمايي‌اش به تحقيقات گسترده‌اي دست مي‌زند. مرور آثار وي، مي‌تواند دست‌ماية خوبي باشد براي کساني که در حوزة حقوق شهروندي از زاوية ديد هنر کار مي‌کنند. در سايت رسمي پوران درخشنده به نشاني زير مي‌توان اطلاعات کامل‌تري را به دست آورد.
حتما آیتم های انیمیشنی سیا ساکتی را به یاد دارید؟ این میان برنامه‌های کوتاه انیمیشن که چندین سال به طور مرتب از سیمای جمهوری اسلامی پخش می‌شد، به دنبال آن بود که از تخلف تا رعایت قانون را با زبانی طنز و همه پسند نشان دهد. اگر دلتان برای سیا ساکتی تنگ شده است، برخی از این انیمشن های کوتاه را از نشانی زیر دانلود کنید و ببینید:
 
بستن