مهـــارت تفکر خلاق و تفکر نقاد

آگاهی‌های بیشتر

پایان نامه و پژوهش

«بررسی نگرش دینی بر تفکر انتقادی دانشجویان»، عنوان پایان‌نامة سید محمد مرتضوی است که در رشتة مدیریت آموزشی تحصیل کرده است. 
«تفکر انتقادي دارم، پس هستم»، عنوان يک مقالة خواندني است از سعيد بي‌نياز، دانش‌آموختة رشتة روان‌شناسي. بي‌نياز، قلم خوب و نگاهي جامع دارد و اغلب نوشته‌هاي او در مطبوعات کشور، ضمن اين‌که ژورناليستي است، از وجهة علمي نيز به دور نمي‌افتد. مقالة زير را در سايت همشهري آنلاين بخوانيد و اگر علاقه‌مند بوديد از ديگر نوشته‌هاي بي‌نياز هم خبردار شويد، به دنبال نام او در يکي از موتورهاي جست‌و‌جو باشيد. بي‌شک منابع خواندني خوبي گيرتان خواهد آمد:

کتاب

«راهنمای تفکر نقاد برای کودکان» (The Children’s Guid to Critical Thinking) ، کتابچة کم حجمی است که توسطلیندا الدر و فِرَن‌منصف به رشتة تحریر درآمده است و خانم‌ها نسرین ابراهیمی‌لویه و فرزانه شهرتاش آن را به فارسی ترجمه کرده‌اند تا به شما کمک کند تا بهتر و بهتر فکر کنید. این‌ کتابچه را که در داخل قاب و همراه با دی.وی.دی فعالیت‌های کودکان در ارتباط با تفکر انتقادی عرضه شده، انتشارات شهرتاش در تهران منتشر کرده است. گفتنی است مؤلف اصلی کتاب لیندا الدر است و فرن منصف، شخصیتی است فرضی که توسط نویسنده برای پیشبرد ارتباط با کودکان خوانندة این کتاب خلق شده است. برای ارتباط با ناشر این اثر می‌توانید با تلفن 22297267 در تهران تماس بگیرید.
يکي از کارکردهاي کاربردي مهارت تفکر انتقادي براي تربيت کودکان، آموزش فلسفه براي کودکان و برنامه‌هايي است كه در چند سال اخير در اين ارتباط، در جهان و به تبع آن در ايران با عنوان P4C مطرح و به اجرا درآمده است. البته ظرايف و دقايق اين کار آن‌قدر زياد است که برخي‌، به دليل نابلد بودن، اين روش مبتني بر تفکر انتقادي را به مرور به روشي مانند شيوه‌هاي آموزشي معمول در مدارس سوق مي‌دهند و متأسفانه حتي در سال‌هاي اخير ديده شده است که از سوي برخي مؤسسات‌ آموزشي انبوه‌کار، براي اين قبيل کارها آزمون‌هايي هم طراحي شده است که اساساً با فلسفة فلسفه براي کودکان در تضاد است. 
«مجموعه کتاب‌هاي توسعة سواد خواندن در ميان دانش‌آموزان دبستاني با محوريت فلسفه براي کودکان و تفکر انتقادي»، عنوان کلي مجموعه کتاب‌هايي است که تاکنون سه جلد آن با نام‌هاي «‌ازوپ در کلاس درس»، «‌لافونتن در کلاس درس» و «بيدپا در کلاس درس» به قلم مرتضي مجدفر و توسط نشر امرود به بازار نشر آثار آموزشي عرضه شده است. در اين سه جلد کتاب، مؤلف بازي‌ها، فعاليت‌ها، فکرورزي‌ها و پژوهش‌هاي خلاقيت‌محوري را بر اساس افسانه‌هاي ازوپ (افسانه‌سراي يوناني)، لافونتن (افسانه‌سراي فرانسوي) و تمثيل‌ها و افسانه‌هاي کليله و دمنه ارائه مي‌کند که ضمن خلاقانه بودن، فرصت تفکر و فلسفيدن سامان‌يافته را براي کودکان 8 تا 14 ساله نيز فراهم مي‌کند. در چند سال اخير برخي از مدرسه‌ها، با استفاده از محتواي اين سه کتاب، آموزش فلسفه براي کودکان را سامان داده‌اند. از اين مجموعه کتاب‌ها در جشنوارة کتاب‌هاي آموزشي رشد تقدير شده و در چارچوب طرح سامان‌بخشي کتاب‌هاي آموزشي وزارت آموزش و پرورش نيز مورد تأييد قرار گرفته است.
پدران و مادراني که دوست دارند با فرزندان 8 تا 14 ساله خود تمرين فکرورزي داشته باشند، مي‌توانند اين کتاب‌ها را از طريق ناشر آن در تهران تهيه کنند.

وبسایت و وبلاگ

اگر می‌خواهید با افراد خلاق و کارآفرین آشنا شوید و برنامه‌ها و نوشته‌های گوناگون درباره خلاقیت را مرور کنید و نیز به آرشیوی از فیلم‌های دیدنی دربارة خلاقیت دست یابید ، سایتمؤسسه رشد خلاقیت نوآوران جوان را به فهرست نشانی‌های محبوب رایانة شخصی خود اضافه کنید. این سایت می‌تواند مناسب پدران و مادران و فرزندان خانواده‌ها باشد. هم چنین در این سایت می‌توانید مقالات و مصاحبه‌های مهندس زارعی، مدیر عامل مؤسسه مذکور و سایر افراد نام آشنا درمورد خلاقیت را به همراه ده‌ها خبر و گزارش بخوانید. همة این اطلاعات را در نشانی زیر جست‌و‌جو کنید.
قرار نیست تمامی منابعی را که برایتان معرفی می‌کنیم، به طور مستقیم با خلاقیت و تفکر خلاق یا تفکر انتقادی ارتباط داشته باشد. به اعتقاد خیلی‌ها، خلاقیت واقعی آن چیزی است که در بطن زندگی رخ می‌دهد. سایت حضرت والا مامبوجامبو، یک مجموعة مجازی است که چاشنی‌های خلاقانه فراوانی را دربارة زندگی روزمره در اختیارمان قرار می‌دهد. اگر به این سایت سر زدید، مراجعه به بخشی به نام ذهن خلاق را فراموش نکنید. در این بخش ایده‌های بسیار جالب خلاقانه‌ای که در دنیا وجود دارد و اتفاقاً قابل کاربرد در خانواده‌ها هم هست، ارائه می‌شود. نشانی این سایت را در زیر نوشته‌ایم، زحمت بررسی بخش‌های گوناگون و متنوع آن با خودتان.
«منابع محدوند، ولي خلاقيت نامحدود است.» اين، شعاري است که گروهي از دانشمندان روسي براي مباحث خلاقيتي خود انتخاب کردند. تريز يا نوآوري نظام‌يافته، نوع خاصي از خلاقيت است که نخستين بار توسط روس‌ها طراحي شد و اکنون قريب به 40 اصل، اين تفکر خلاق‌محور را که به شدت عملياتي است، حمايت مي‌کند. واژه TRIZ برگرفته شده از حروف اول کلمات عبارت روسي Teoriya Resheniya Izobrototelskikh Zadatch است که برابر انگليسي آن عبارت Theory of Inventive Problem Solving (با مخفف TIPS) است که به نظرية حل ابداعانه مسائل معني شده است. اين نوع خلاقيت، در ايران نيز به همت گروهي از پژوهشگران ايراني؛ به ويژه زنده‌ياد دکتر محمد‌حسين سليمي، استاد فقيد دانشگاه صنعتي اميرکبير، با دوره‌هاي آموزشي گسترده‌اي که برگزار شد، توسعه يافت. در سايت و وبلاگ زير شما مي‌توانيد اطلاعات بسيار قابل توجهي دربارة تريز و نيز فيلم‌هاي آموزشي مفيدي در‌بارة اين نوع نوآوري نظام‌يافته را بخوانيد، مشاهده کنيد و اگر اهل سفارش دادن و خريد هستيد، سي‌دي‌هاي آموزشي متعددي را ابتياع کنيد. اين سايت و وبلاگ، به ويژه براي پدران و مادران مهندس و کساني که ذهن رياضي- محاسباتي دارند، بسيار مناسب‌تر است.

فیلـم آمـوزشـی و کلیپ ها

شاید برای شما هم بارها پیش آمده که چاه ایده‌هایتان خشک شده است و نمی‌توانید با به‌کارگیری توانایی‌های ذهنی خود، یک فکر یا مفهوم جدید را شناسایی یا تعریف کنید . از ابتدای این کتاب تاکنون، مباحث زیادی را راجع به تفکر خلاق و خلاق بودن خواندید. علاوه بر این در سایر منابع، به ویژه در اینترنت هم مطالب بسیاری راجع به خلاقیت وجود دارد. اما اکنون که خسته شده‌اید، می‌خواهیم شما را به تماشای یک انیمیشن زیبا دعوت کنیم.در این انیمیشن، به خوبی نکات و مواردی برای خلاق ماندن بیان می‌شود.ویدئوی 29 راه برای خلاق ماندن را از لینک زیر دانلود کرده و ببینید.
بستن